Cách đo huyết áp tại nhà đúng cách: 8 bước cho số đo tin cậy

Cách đo huyết áp tại nhà đúng cách quan trọng không kém việc chọn máy tốt. Cùng một chiếc máy, đo sai tư thế, vừa đi bộ về đã đo hay quấn vòng bít ngoài áo dày đều có thể làm số đo lệch đáng kể. Theo WHO, tăng huyết áp được xác định khi huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên ở hai ngày đo khác nhau, nên một lần đo đơn lẻ tại nhà không đủ để kết luận gì. Tám bước dưới đây giúp số đo của bạn đủ tin cậy để mang cho bác sĩ xem.

Chuẩn bị trước khi đo huyết áp

• Không uống cà phê, không hút thuốc và không vận động mạnh khoảng 30 phút trước khi đo.
• Đi vệ sinh trước nếu cần, vì bàng quang căng cũng làm huyết áp tăng.
• Ngồi yên, nghỉ ít nhất 5 phút trong phòng yên tĩnh, không nói chuyện, không xem điện thoại.

Tư thế ngồi và cách quấn vòng bít

Ngồi ghế có tựa lưng, hai bàn chân đặt phẳng trên sàn, không bắt chéo chân. Đặt tay lên bàn sao cho vòng bít ngang mức tim. Quấn vòng bít trực tiếp lên da, không quấn ngoài tay áo dày; mép dưới vòng bít cách nếp khuỷu tay khoảng hai đốt ngón tay, ống dẫn khí nằm ở mặt trong cánh tay. Vòng bít quấn vừa khít, luồn được một hai ngón tay là được.

Đo mấy lần và đo lúc nào

Mỗi lần đo, bấm máy hai lần cách nhau khoảng một phút rồi ghi lại cả hai kết quả. Đo vào cùng khung giờ mỗi ngày, thường là buổi sáng trước khi ăn sáng và uống thuốc, và buổi tối trước khi ngủ, hoặc theo lịch bác sĩ dặn. Lần đầu dùng máy, có thể đo cả hai tay; sau đó dùng tay cho số đo cao hơn cho những lần đo tiếp theo.

Ghi chép số đo huyết áp

Ghi ngày, giờ, tay đo, chỉ số tâm thu, tâm trương, nhịp tim và ghi chú ngắn như mất ngủ, vừa uống thuốc. Bảng ghi chép hoặc ứng dụng của máy Bluetooth giúp bác sĩ thấy xu hướng trong một hai tuần, thay vì một con số rời rạc.

Những lỗi làm số đo huyết áp sai

• Nói chuyện hoặc cử động trong lúc máy đang bơm.
• Để tay buông thõng hoặc giơ cao hơn tim.
• Vòng bít sai cỡ, quấn lỏng hoặc quấn ngoài áo.
• Đo ngay sau khi ăn no, tắm nước nóng, leo cầu thang.
• Pin yếu: thay pin ngay khi máy báo.

Khi nào cần đi khám ngay

Máy đo tại nhà chỉ để theo dõi. Nếu số đo cao bất thường kèm đau đầu dữ dội, đau ngực, khó thở, nói khó, yếu một bên người hoặc nhìn mờ, hãy gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất. Không tự ý tăng, giảm hay ngừng thuốc theo số đo ở nhà.

Mẹo đo huyết áp cho ông bà

Người lớn tuổi thường quên bước nghỉ 5 phút hoặc quấn vòng bít lệch. Hãy dán một tờ giấy nhỏ cạnh máy ghi các bước: ngồi tựa lưng, chân chạm sàn, nghỉ 5 phút, quấn vòng bít trên da, im lặng khi đo, đo hai lần. Chọn một góc bàn cố định để đo mỗi ngày, đặt sẵn sổ và bút bên cạnh. Nếu ông bà dùng máy có giọng nói, để âm lượng đủ nghe. Con cháu ở xa có thể nhờ ông bà chụp màn hình hoặc trang sổ gửi qua Zalo mỗi tuần để cùng theo dõi.

Mang máy đi khám để đối chiếu

Mỗi lần tái khám, hãy mang theo máy và sổ ghi chép. Nhờ nhân viên y tế đo cùng lúc với máy của bạn để xem chênh lệch. Nếu máy tại nhà lệch nhiều, có thể do vòng bít sai cỡ, pin yếu hoặc máy đã cũ. Bác sĩ sẽ dựa vào số đo nhiều ngày để điều chỉnh việc điều trị, vì vậy sổ ghi chép đầy đủ quan trọng hơn bất kỳ con số đơn lẻ nào.

Chưa có máy hoặc máy cũ đã kém? Xem hướng dẫn nên mua máy đo huyết áp loại nào, danh sách máy đo huyết áp hoặc dùng công cụ chọn thiết bị y tế gia đình.